MAP
03.08.2017

Typologia procesów [vol.3]

Identyfikacja, a następnie analiza, implementacja i modelowanie procesów wymagają pewnej systematyzacji ich przedmiotu. Systematyzacja ta ułatwia poruszanie się i zrozumienie poszczególnych procesów, ich priorytetyzację i weryfikację kompletności.

Abstrahując od literaturowych, często teoretycznych, klasyfikacji, jedna z najczęściej stosowanych jest prosty podział na procesy główne, zarządcze i pomocnicze:

  • procesy zarządcze, które kierują działaniem systemu/firmy. Typowym przykładem może być proces planowania budżetu, budowa planu strategicznego, S&OP („sales and operational planning), zarządzanie biurem projektów (PMO);
  • procesy operacyjne / biznesowe / główne, które stanowią istotę biznesu i są pierwotnym źródłem wartości dodanej, np. realizacja zamówienia, zakup surowców, wytwarzanie produktu, obsługa reklamacji, windykacja należności przeterminowanych, sprzedaż;
  • procesy pomocnicze / wsparcia, który wspierają pozostałe procesy; można je podzielić na dwie podgrupy:
    • procesy wsparcia procesów głównych, np. marketing, logistyka, magazyny, fakturowanie itp.,
    • procesy wsparcia całej organizacji, takie jak finanse, HR, IT, administracja itp.

Nawet tak prosto określona klasyfikacja pozwala na podejmowanie decyzji o wyborze procesów do modelowania i zapewnienia kompletności architektury procesowej.

Jedną z najbardziej szczegółowo rozpisanych klasyfikacji procesów jest Model Klasyfikacji Procesów (Process Classification Framework) opracowany przez APQC (American Productivity Quality Center). Wprowadza on 12 kategorii procesów podzielonych na dwie grupy:

  • procesy operacyjne
    • 1.0 – Opracowanie wizji i strategii
    • 2.0 – Rozwój i zarządzanie produktami i usługami
    • 3.0 – Marketing i sprzedaż produktów i usług
    • 4.0 – Zaopatrzenie, realizacja i dostawa produktów/usług
    • 5.0 – Zarządzanie obsługą klienta
  • procesy wsparcia
    • 6.0 – Organizacja i zarządzanie kapitałem ludzkim
    • 7.0 – Zarządzanie technologią informatyczną
    • 8.0 – Zarządzanie zasobami finansowymi
    • 9.0 – Nabywanie, budowa i zarządzanie mieniem
    • 10.0 – Zarządzanie ochroną środowiska oraz bezpieczeństwem i higieną pracy
    • 11.0 – Zarządzanie relacjami zewnętrznymi
    • 12.0 – Zarządzanie wiedzą, doskonaleniem i zmianą

Na kolejnych poziomach jest zdefiniowanych 62 grupy procesów, uściślone w liście 265 procesów, a te do poziomu 797 działań. Każda firma musi (stosując ten model) wybrać elementy adekwatne do jej rzeczywistości. Przykład klasyfikacji szczegółowej:

Czytaj też: Projekt a proces oraz inne artykuły z cyklu MAP

dr Andrzej Bogusz 

Manager i konsultant z szerokim doświadczeniem (bankowość, informatyka, konsulting). Ekspert z zakresu zarządzania i optymalizacji procesów biznesowych, zarządzania projektami, bezpieczeństwa teleinformatycznego, zarządzania ryzykiem. Szef projektów zmian organizacyjnych i projektów informatycznych. Właściciel firmy AB CONSULT, zajmującej się doradztwem operacyjnym i strategicznym.